ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ: ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਦਿਨ
ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਿਨ”। ਇਹ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ 52 ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੀਪਮਾਲਾ, ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ
ਅਗਲੀ ਤਾਰੀਖ਼
29 ਅਕਤੂਬਰ 2027 ≈
⏳ 345 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ
🪔 ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਕੀ ਹੈ?
ਬੰਦੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕੈਦੀ ਅਤੇ ਛੋੜ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਛੁਡਾਉਣਾ, ਇਸ ਲਈ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ “ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਦਾ ਦਿਨ” ਹੈ। ਇਹ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ, ਅਕਤੂਬਰ ਜਾਂ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਰਿਹਾਈ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਤਾਂ ਹੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ ਜੇ 52 ਹੋਰ ਕੈਦੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ। ਇਹ ਦਿਹਾੜਾ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਹੈ।
📜 52 ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ 52 ਰਾਜੇ ਵੀ ਕੈਦ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਨ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਰਾਜੇ ਵੀ ਰਿਹਾਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ।
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਚੋਲਾ ਫੜ ਸਕਣ। ਇਸ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ 52 ਕਲੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਚੋਲਾ ਬਣਵਾਇਆ। ਹਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਕਲੀ ਫੜੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੰਦੀ ਛੋੜ, ਭਾਵ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ, ਕਹਿ ਕੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਆਗਤ ਲਈ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ। ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਡੀ ਸਾਖੀ ਬੰਦੀ ਛੋੜ: 52 ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ।
🤝 ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀ
ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਦੀਵਾਲੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਪਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੈਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਇਹ ਦਿਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਹੋਰ ਵੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੀਵਾਲੀ ’ਤੇ ਗੁਰੂ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਮਠਿਆਈਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦਿਨ ਦੇ ਸਿੱਖ ਅਰਥ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਸਿੱਖ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਇਕੱਠ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1738 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
✨ ਸਿੱਖ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਕਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਭੋਗ ਇਸ ਦਿਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
- ਦੀਪਮਾਲਾ
- ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਦੀਵਿਆਂ, ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਰੁਸ਼ਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ
- ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਮਠਿਆਈਆਂ
- ਪਰਿਵਾਰ ਮਠਿਆਈਆਂ ਵੰਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ
- ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
🌍 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਸ਼ਨ ਕਿੱਥੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ (ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ) ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੀਪਮਾਲਾ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਵੇਖਣ ਲਈ ਵੱਡੀਆਂ ਭੀੜਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਾਣ ਹੈ: “ਦਾਲ ਰੋਟੀ ਘਰ ਦੀ, ਦੀਵਾਲੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ”, ਭਾਵ “ਘਰ ਦਾ ਸਾਦਾ ਖਾਣਾ, ਪਰ ਦੀਵਾਲੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ।” ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਾਤਾ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਇਕੱਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੂ.ਕੇ. ਵਿੱਚ ਸਾਊਥਹਾਲ, ਬਰਮਿੰਘਮ, ਲੈਸਟਰ, ਵੁਲਵਰਹੈਂਪਟਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਅਤੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਰੀ (ਬੀ.ਸੀ.), ਬਰੈਂਪਟਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਦਿਨ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
👨👩👧 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਸੁਝਾਅ
ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ ਹੈ।
- 52 ਕਲੀਆਂ ਵਾਲਾ ਚੋਲਾ ਬਣਾਓ
- ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਚੋਲੇ ਅਤੇ ਉੱਨ ਜਾਂ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਵਿਖਾਓ ਕਿ ਹਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਕਲੀ ਫੜੀ।
- ਦੀਵਾ ਸਜਾਓ
- ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਰੰਗ ਕਰੋ ਅਤੇ ਗੱਲ ਕਰੋ ਕਿ ਸਿੱਖ ਇਸ ਦਿਨ ਦੀਵੇ ਕਿਉਂ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
- ਦੂਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ
- ਪੁੱਛੋ: ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਜਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
- ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੋ
- ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮਾਣੋ, ਅਤੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਰੱਖੋ।
❓ ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ
ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ 2026 ਕਦੋਂ ਹੈ?
ਤਾਰੀਖ਼ ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੇ ਸਿਖਰ ’ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਅਕਤੂਬਰ ਜਾਂ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਇੱਕੋ ਹਨ?
ਇਹ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ 52 ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਕੀ ਹੈ?
ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਿਨ। ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੈਦ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਦ ਤੱਕ 52 ਰਾਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਹਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
ਸਿੱਖ ਦੀਵਾਲੀ ਕਿਉਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ?
ਸਿੱਖ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਆਗਤ ਲਈ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ ਸਨ।
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਰਾਜੇ ਰਿਹਾਅ ਕਰਵਾਏ?
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ 52 ਰਾਜੇ ਰਿਹਾਅ ਕਰਵਾਏ। ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਹਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਚੋਲੇ ਦੀਆਂ 52 ਕਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਿੱਖ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ?
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਲੰਗਰ, ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਦੀਪਮਾਲਾ, ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਠਿਆਈਆਂ ਵੰਡ ਕੇ।
ਦੀਵਾਲੀ ’ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ (ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ) ਵਿੱਚ ਦੀਪਮਾਲਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ (ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ) ਵਿੱਚ ਦੀਪਮਾਲਾ ਉਸ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰੇ ਸੁਆਗਤ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ’ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
ਬੰਦੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕੈਦੀ ਅਤੇ ਛੋੜ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਛੁਡਾਉਣਾ। ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੰਦੀ ਛੋੜ, ਭਾਵ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।