ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ਸਭ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਨ — ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਪਟਨਾ ਅਤੇ ਨਾਂਦੇੜ ਦੇ ਤਖ਼ਤਾਂ ਤੱਕ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ — ਪਤਿਆਂ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ।

ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ
5 ਤਖ਼ਤਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ, ਪਟਨਾ, ਨਾਂਦੇੜ
ਦਿੱਲੀਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ, ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ, ਰਕਾਬ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ
ਲੰਗਰਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਭੋਜਨ, ਹਰ ਰੋਜ਼

ਦਿੱਲੀ 6 ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 5 ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ 3 ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ਪਟਿਆਲਾ 3 ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮੋਹਾਲੀ 4 ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸਰਹਿੰਦ 4 ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ, ਮੁਕਤਸਰ ਅਤੇ ਚਮਕੌਰ 6 ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ਪਟਨਾ 6 ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ਨਾਂਦੇੜ 6 ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ 5 ਗੁਰਦੁਆਰੇ

ℹ️ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਸਮਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਪਤਾ ਕਰ ਲਓ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ’ਤੇ, ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਭੀੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਕੋਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ →

❓ ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ (ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ, ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਕਾਬ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਪੰਜ ਤਖ਼ਤ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?

ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ), ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ (ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ), ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ (ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ), ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤ ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ (ਨਾਂਦੇੜ)।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰ ਢੱਕੋ, ਜੁੱਤੀਆਂ ਉਤਾਰੋ ਅਤੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਧੋਵੋ।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਭੋਜਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ। ਲੰਗਰ, ਯਾਨੀ ਮੁਫ਼ਤ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਭੋਜਨ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਛਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਛਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਸਰਾਂ (ਠਹਿਰਨ ਲਈ ਕਮਰੇ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਮਰੇ ਖਾਲੀ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਚਮੋਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਉੱਚਾਈਆਂ ’ਤੇ ਹੈ। ਬਰਫ਼ ਕਾਰਨ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਗਭਗ ਮਈ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ ਸੀ?

ਪਟਨਾ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ।

🧭 ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ