ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਨਾਇਕ
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਬਹਾਦਰ, ਦਇਆਵਾਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂਪਸੰਦ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਨ।
ਭਾਈ ਘਨ੍ਹੱਈਆ ਜੀ
1700ਵਿਆਂ
ਜੰਗਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਂਦੇ ਸਨ — ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ! ਜਦੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਹਮ-ਪੱਟੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੇ ਮੋਢੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ
1705
ਇੱਕ ਬਹਾਦਰ ਬੀਬੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਕਤਸਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਚਾਲ੍ਹੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਅੰਗ-ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣੇ।
ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ
1670–1716
ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਆਗੂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਗ਼ਰੀਬ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਦਿੱਤੀ।
ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ
1682–1757
ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ ਬੀੜਾਂ ਹੱਥੀਂ ਲਿਖੀਆਂ। 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਲੜੇ, ਅਤੇ ਸਾਖੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖ਼ਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸੀਸ ਤਲੀ ’ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਲੜਦੇ ਰਹੇ।
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ
1791–1837
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹਾਦਰ ਜਰਨੈਲ, ਜੋ ਖ਼ੈਬਰ ਦੱਰੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦੇ 21 ਸੂਰਮੇ
1897
ਹੌਲਦਾਰ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ 21 ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 10,000 ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਚੌਕੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਖ਼ਰੀ ਸਿਪਾਹੀ ਤੱਕ ਲੜਦੇ ਰਹੇ।
ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀ
1914–1945
ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਖ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜੇ। ਦੋਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ 83,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਸਤਾਰਧਾਰੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਵਾਰੀਆਂ।
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੋਫ਼ੀਆ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ
1876–1948
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪੋਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ।
✅ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਜਾਂਚ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪੰਨੇ ਬਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ?
1. ਕਿਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਇਆ?
2. 1897 ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ?