ਸਿੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਵੇਰੇ, ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਣੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਉਮਰ ਲਈ ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤਨੇਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਰੋਜ਼ ਦਾ ਨੇਮ”। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ (ਬਾਣੀਆਂ) ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦੇ ਜਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਣੀਆਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ।
ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ (ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਆਚਾਰ-ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਨਿਯਮ) ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ, ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਦਾ ਮੰਤਰ ਨਹੀਂ: ਮਕਸਦ ਹੈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਣਾ।
ਨਿਤਨੇਮ ਪੋਥੀ (ਗੁਟਕਾ ਸਾਹਿਬ) ਵਿੱਚੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਣ ਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਮਾਂ”। ਇਹ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸਮਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਸਲਾਹਿਆ।
ਇਸ ਦਾ ਘੜੀ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਸਵੇਰੇ 3 ਵਜੇ ਤੋਂ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਪਹੁ-ਫੁਟਾਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਤ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਹਿੱਸਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਉੱਠ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਅਜੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਿਤਨੇਮ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਲਈ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇੰਨੀ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਉੱਠ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉੱਠੋ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਗੁਰੂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਦਾ ਪਿਆਰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਘੜੀ ਨਹੀਂ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਾਣੀਆਂ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਬਾਣੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਡ ’ਤੇ ਟੈਪ ਕਰੋ।
ਅਰਦਾਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਨਿਮਰਤਾ ਭਰੀ ਬੇਨਤੀ। ਇਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ। ਅਰਦਾਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਹਰ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਨਿਤਨੇਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਫ਼ਰ, ਇਮਤਿਹਾਨ ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਨੌਕਰੀ।
ਅਰਦਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬਣਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ। ਫਿਰ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ, ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ, ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਅਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਸਾਂਝੀ ਬੇਨਤੀ (ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਹ, ਨਵੇਂ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰ ਲਈ), ਭੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਫ਼ੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ, ਅਤੇ ਨਾਮ ਦੀ ਦਾਤ ਦੀ ਬੇਨਤੀ।
ਇਹ ਨਾਮ ਦੇ ਸਦਕਾ ਸਭ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਅਕਸਰ ਜੈਕਾਰਾ ਛੱਡਦੀ ਹੈ: “ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ, ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ!”
ਅਰਦਾਸ ਕੋਈ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਵੀ।
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਿੱਖ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਇਹ “ਵਾਹ”, ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਪੁਕਾਰ, ਨੂੰ “ਗੁਰੂ” ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਅਸਚਰਜ ਪ੍ਰਭੂ” ਜਾਂ “ਅਦਭੁਤ ਗੁਰੂ”।
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਗੁਰਮੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਰੂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸ਼ਬਦ। ਸਿੱਖ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ “ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖ਼ਾਲਸਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਿਹ” ਕਹਿ ਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਾਲਸਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫ਼ਤਿਹ ਵੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਹੈ।
ਨਾਮ ਜਪਣਾ (ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਅਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨਾ) ਕਿਰਤ ਕਰਨੀ (ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਕਮਾਈ) ਅਤੇ ਵੰਡ ਛਕਣਾ (ਵੰਡ ਕੇ ਖਾਣਾ) ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਸਿਮਰਨ ਸਿੱਖ ਧਿਆਨ ਹੈ: ਪਿਆਰ ਨਾਲ “ਵਾਹਿਗੁਰੂ” ਜਪਣਾ, ਉੱਚੀ ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਰੱਖਣਾ। ਤੁਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਰਤਨ ਗਾ ਕੇ, ਜਾਂ ਤੁਰਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸਿਮਰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਧਿਆਨ ਟਿਕਾਉਣ ਲਈ ਮਾਲਾ (ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਅਕਸਰ 108 ਮਣਕਿਆਂ ਵਾਲੀ) ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਮਾਲਾ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ: ਅਸਲ ਗੱਲ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਕਿਤੇ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹਰ ਥਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੁਝ ਸੌਖੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਰੱਖਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ:
ਹੁਕਮਨਾਮਾ (ਜਾਂ ਵਾਕ) ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਿਨ ਲਈ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਧ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਸਵੇਰੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ, ਅਰਦਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਅੰਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਬਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ (ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ) ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਹਰ ਸਵੇਰ ਆਨਲਾਈਨ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਿੱਖ ਇੱਕੋ ਸੁਨੇਹਾ ਪੜ੍ਹ ਸਕਣ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ · ਸਵੇਰ (ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ) · ਲਗਭਗ 20 ਮਿੰਟ
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਣੀ। ਇਹ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ 38 ਪਉੜੀਆਂ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਜੀਵਨ ਜੀਣ ਬਾਰੇ ਹਨ।
ਆਰੰਭਕ ਪੰਕਤੀਆਂ
ਆਦਿ ਸਚੁ ਜੁਗਾਦਿ ਸਚੁ ॥
aadh sach jugaadh sach ||
ਹੈ ਭੀ ਸਚੁ ਨਾਨਕ ਹੋਸੀ ਭੀ ਸਚੁ ॥੧॥
hai bhee sach naanak hosee bhee sach ||1||
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ · ਸਵੇਰ · ਲਗਭਗ 15 ਮਿੰਟ
199 ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਲੈਅ ਵਾਲੀ, ਜੋਸ਼ੀਲੀ ਬਾਣੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਹੈ, ਨਾ ਰੰਗ, ਨਾ ਜਾਤ।
ਆਰੰਭਕ ਪੰਕਤੀਆਂ
ਚੱਕ੍ਰ ਚਿਹਨ ਅਰੁ ਬਰਨ ਜਾਤਿ ਅਰੁ ਪਾਤਿ ਨਹਿਨ ਜਿਹ ॥
cha'kr chihan ar baran jaat ar paat nahin jeh ||
ਰੂਪ ਰੰਗ ਅਰੁ ਰੇਖ ਭੇਖ ਕੋਊ ਕਹਿ ਨ ਸਕਤਿ ਕਿਹ ॥
roop ra(n)g ar rekh bhekh kouoo keh na sakat keh ||
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ · ਸਵੇਰ · ਲਗਭਗ 5 ਮਿੰਟ
ਦਸ ਸਵੱਯੇ ਜੋ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਸੱਚੇ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖੋਖਲੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ, ਧਨ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹਨ।
ਆਰੰਭਕ ਪੰਕਤੀਆਂ
ਸ੍ਰਾਵਗ ਸੁੱਧ ਸਮੂਹ ਸਿਧਾਨ ਕੇ ਦੇਖਿ ਫਿਰਿਓ ਘਰ ਜੋਗ ਜਤੀ ਕੇ ॥
sraavag su'dh samooh sidhaan ke dhekh firio ghar jog jatee ke ||
ਸੂਰ ਸੁਰਾਰਦਨ ਸੁੱਧ ਸੁਧਾਦਿਕ ਸੰਤ ਸਮੂਹ ਅਨੇਕ ਮਤੀ ਕੇ ॥
soor suraaradhan su'dh sudhaadhik sa(n)t samooh anek matee ke ||
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ · ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ · ਲਗਭਗ 5 ਮਿੰਟ
ਦਿਲੋਂ ਕੀਤੀ ਬੇਨਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਲ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਰਹਰਾਸਿ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹੈ।
ਆਰੰਭਕ ਪੰਕਤੀਆਂ
ਹਮਰੀ ਕਰੋ ਹਾਥ ਦੈ ਰੱਛਾ ॥
hamaree karo haath dhai ra'chhaa ||
ਪੂਰਨ ਹੋਇ ਚਿਤ ਕੀ ਇੱਛਾ ॥
pooran hoi chit kee i'chhaa ||
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ · ਸਵੇਰ, ਅਤੇ ਹਰ ਰਸਮ ਵੇਲੇ · ਲਗਭਗ 10 ਮਿੰਟ
40 ਪਉੜੀਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ, ਸੱਚੇ ਅਨੰਦ ਬਾਰੇ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੰਜ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪਉੜੀ ਹਰ ਸਿੱਖ ਰਸਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਰੰਭਕ ਪੰਕਤੀਆਂ
ਅਨੰਦੁ ਭਇਆ ਮੇਰੀ ਮਾਏ ਸਤਿਗੁਰੂ ਮੈ ਪਾਇਆ ॥
ana(n)dh bhiaa meree maae satiguroo mai paiaa ||
ਸਤਿਗੁਰੁ ਤ ਪਾਇਆ ਸਹਜ ਸੇਤੀ ਮਨਿ ਵਜੀਆ ਵਾਧਾਈਆ ॥
satigur ta paiaa sahaj setee man vajeeaa vaadhaieeaa ||
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ · ਸ਼ਾਮ (ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ) · ਲਗਭਗ 15–20 ਮਿੰਟ
ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਬਾਣੀ, ਜੋ ਦਿਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੌਪਈ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਅਨੰਦੁ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਆਰੰਭਕ ਪੰਕਤੀਆਂ
ਸੋ ਦਰੁ ਤੇਰਾ ਕੇਹਾ ਸੋ ਘਰੁ ਕੇਹਾ ਜਿਤੁ ਬਹਿ ਸਰਬ ਸਮਾਲੇ ॥
so dhar teraa kehaa so ghar kehaa jit beh sarab samaale ||
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ · ਰਾਤ (ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) · ਲਗਭਗ 5 ਮਿੰਟ
ਪੰਜ ਛੋਟੇ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਤਰਸਦੀ ਹੈ।
ਆਰੰਭਕ ਪੰਕਤੀਆਂ
ਜੈ ਘਰਿ ਕੀਰਤਿ ਆਖੀਐ ਕਰਤੇ ਕਾ ਹੋਇ ਬੀਚਾਰੋ ॥
jai ghar keerat aakheeaai karate kaa hoi beechaaro ||
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ; ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ, ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਨੂੰ — ਉਹ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ, ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਰਾਇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਹਰ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ। ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ। ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਦਸਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਜੋਤ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵੱਲ ਲਾਓ, ਅਤੇ “ਵਾਹਿਗੁਰੂ” ਬੋਲੋ।
ਸਮਾਪਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਹੇ ਨਾਨਕ, ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਸਦਕਾ ਸਾਡੀ ਸਦਾ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਭਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ (ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ)।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ BaniDB ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਪੂਰੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ SikhiToTheMax ’ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ: ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਢੱਕੋ।
ਨਿਤਨੇਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ: ਸਵੇਰੇ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਤ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਸਵੱਯੇ (ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਚੌਪਈ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਅਨੰਦੁ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ), ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਰਹਰਾਸਿ ਸਾਹਿਬ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ।
ਹਾਂ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਮੂਲ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪਰ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਤਨੇਮ ਬਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਿਪੀਅੰਤਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਹਰ ਬਾਣੀ ਦਾ ਲਿੰਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿਰ ਢਕਦੇ ਹਨ, ਜੁੱਤੀ ਉਤਾਰਦੇ ਹਨ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਟਕਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਜਾਂ ਜ਼ਬਾਨੀ ਨਿਤਨੇਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਵਾਹਿਗੁਰੂ” ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਿੱਖ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ: ਸਵੇਰੇ, ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ; ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ ਰਹਰਾਸਿ ਸਾਹਿਬ; ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ। ਅਰਦਾਸ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਘੜੀ ਦਾ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਸਵੇਰੇ 3 ਵਜੇ ਤੋਂ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਪਹੁ-ਫੁਟਾਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਤ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਹਿੱਸਾ।
ਅਰਦਾਸ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ। ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਲਈ ਜਾਨਾਂ ਵਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਅਸਚਰਜ ਪ੍ਰਭੂ” ਜਾਂ “ਅਦਭੁਤ ਗੁਰੂ”। “ਵਾਹ” ਅਚੰਭੇ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ ਅਤੇ “ਗੁਰੂ” ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਗੁਰਮੰਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਮਰਨ (ਸਿੱਖ ਧਿਆਨ) ਵਿੱਚ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਮਾਲਾ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਸਹੀ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਜਾਂ ਚੌਪਈ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।