ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ

ਗੁਰਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਹਨ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਬੱਚੇ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਸਮੇਤ।

ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ

ਗੁਰਬਾਣੀਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ
ਮੂਲ ਮੰਤਰਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਬਦ
ੴ ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਅਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ
ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਬਾਣੀ, ਪਹਿਲੀ ਬਾਣੀ
ਕੀਰਤਨਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਅਤੇ ਤਬਲੇ ਵਰਗੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਗੁਰਬਾਣੀ

🙏 ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਢਕਦੇ ਹਨ।

ਮੂਲ ਮੰਤਰ

ਅੰਗ 1

ਸਰੋਤ: ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ — ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਬਦ · ਰਚਨਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ

ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥

ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲੀਏ: ikOankaar sat naam karataa purakh nirabhau niravair akaal moorat ajoonee saibha(n) gur prasaadh ||

👆 ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ’ਤੇ ਦਬਾਓ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਵੇਖੋ।

💡 ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ

ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕੌਣ ਹੈ: ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੱਚ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਜੰਮਿਆ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਕਦੇ ਮਰੇਗਾ ਨਹੀਂ — ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।

ਛਪਿਆ ਹੋਇਆ ਅਰਥ

ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਹੋਂਦ ਵਾਲਾ' ਹੈ ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਭੈ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, (ਭਾਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨਾਸ-ਰਹਿਤ ਹੈ), ਜੋ ਜੂਨਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਆਦਿ ਸੱਚ

ਅੰਗ 1

ਸਰੋਤ: ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ · ਰਚਨਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ

ਆਦਿ ਸਚੁ ਜੁਗਾਦਿ ਸਚੁ ॥

ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲੀਏ: aadh sach jugaadh sach ||

ਹੈ ਭੀ ਸਚੁ ਨਾਨਕ ਹੋਸੀ ਭੀ ਸਚੁ ॥੧॥

ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲੀਏ: hai bhee sach naanak hosee bhee sach ||1||

💡 ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ

ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੱਚ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਜੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ — ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਰਹੇਗਾ। ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ।

ਛਪਿਆ ਹੋਇਆ ਅਰਥ

ਹੇ ਨਾਨਕ ! ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੋਂਦ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ।

ਇਸ ਵੇਲੇ ਭੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤੇ ਅਗਾਂਹ ਨੂੰ ਭੀ ਹੋਂਦ ਵਾਲਾ ਰਹੇਗਾ ।੧।

ਪਵਨ ਗੁਰੂ

ਅੰਗ 8

ਸਰੋਤ: ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ (ਅਖ਼ੀਰ ਵਾਲਾ ਸਲੋਕ) · ਰਚਨਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ

ਪਵਣੁ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਧਰਤਿ ਮਹਤੁ ॥

ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲੀਏ: pavan guroo paanee pitaa maataa dharat mahat ||

💡 ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ

ਕੁਦਰਤ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਰਗੀ ਹੈ: ਹਵਾ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਖੁਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਛਪਿਆ ਹੋਇਆ ਅਰਥ

ਪ੍ਰਾਣ (ਸਰੀਰਾਂ ਲਈ ਇਉਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ) ਗੁਰੂ (ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ ਲਈ) ਹੈ, ਪਾਣੀ (ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ) ਪਿਉ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ (ਸਭ ਦੀ) ਵੱਡੀ ਮਾਂ ਹੈ।

ਤੂੰ ਠਾਕੁਰ

ਅੰਗ 268

ਸਰੋਤ: ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ · ਰਚਨਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ

ਤੂ ਠਾਕੁਰੁ ਤੁਮ ਪਹਿ ਅਰਦਾਸਿ ॥

ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲੀਏ: too Thaakur tum peh aradhaas ||

ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਸਭੁ ਤੇਰੀ ਰਾਸਿ ॥

ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲੀਏ: jeeau pi(n)dd sabh teree raas ||

💡 ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ

ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਅਰਦਾਸ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਛਪਿਆ ਹੋਇਆ ਅਰਥ

(ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!) ਤੂੰ ਮਾਲਿਕ ਹੈਂ (ਸਾਡੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ) ਅਰਜ਼ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਹੀ ਹੈ,

ਇਹ ਜਿੰਦ ਤੇ ਸਰੀਰ (ਜੋ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ) ਸਭ ਤੇਰੀ ਹੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀਸ਼ ਹੈ ।

ਸਭ ਕੋ ਮੀਤ

ਅੰਗ 671

ਸਰੋਤ: ਰਾਗ ਧਨਾਸਰੀ · ਰਚਨਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ

ਸਭੁ ਕੋ ਮੀਤੁ ਹਮ ਆਪਨ ਕੀਨਾ ਹਮ ਸਭਨਾ ਕੇ ਸਾਜਨ ॥

ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲੀਏ: sabh ko meet ham aapan keenaa ham sabhanaa ke saajan ||

💡 ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ

ਮੈਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਿੱਤਰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹਾਂ। ਸਿੱਖ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ।

ਛਪਿਆ ਹੋਇਆ ਅਰਥ

ਹੇ ਭਾਈ! ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਦੀ ਬਰਕਤਿ ਨਾਲ) ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮਿੱਤਰ ਕਰ ਕੇ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਭੀ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ-ਸੱਜਣ ਹੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ।

❓ ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ

ਗੁਰਬਾਣੀ ਕੀ ਹੈ?

ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਗੁਰੂ ਦੀ ਬਾਣੀ”। ਇਹ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦੇ, ਗਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਸੁਣਦੇ ਹਨ।

ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਕੀ ਹੈ?

ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਬਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਚਾਰੀ। ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਬੱਚੇ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ।

ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?

ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ, ਡਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਵੈਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਟੈਪ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ੴ ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?

ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ (ੴ) ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੈ”, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਅਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।

ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਹੈ?

ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਹਰ ਸਵੇਰ ਆਪਣੇ ਨਿਤਨੇਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਣੀ ਵਜੋਂ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਨਿਤਨੇਮ ਕੀ ਹੈ?

ਨਿਤਨੇਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨੇਮ”: ਸਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰੇ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਰਹਿਰਾਸ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ।

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਅਚਰਜ ਪ੍ਰਭੂ” ਜਾਂ “ਅਚਰਜ ਗੁਰੂ”। ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਪਣ ਨੂੰ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਬੱਚੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਵਰਗੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਕੀਰਤਨ ਸੁਣੋ, ਅਤੇ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿੱਖੋ। ਇਸ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਕਰਕੇ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੌਖੀ ਵਿਆਖਿਆ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ।

🧭 ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ