ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ

ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ (ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ) ਹੈ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬਾਣੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਅਤੇ ਤਬਲੇ ਵਰਗੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਾਇਨ ਨੂੰ ਕੀਰਤਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ, ਪੁਰਾਣੀ ਹਿੰਦੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਮੇਲ ਹੈ।

ਸਿੱਖ ਸਤਿਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ

• ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚੰਦੋਏ ਹੇਠ ਉੱਚੇ ਤਖ਼ਤ (ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ) ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਜਾਂ ਰਾਣੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
• ਕੋਈ ਸੇਵਾਦਾਰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਚੌਰ ਸਾਹਿਬ (ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਚੌਰ) ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
• ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੁਮਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
• ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ “ਅਰਾਮ” ਲਈ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਸੁਖਆਸਣ), ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਇਸ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਿਰ ਢਕਦੇ ਹਨ, ਜੁੱਤੀਆਂ ਉਤਾਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।