ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ

ਗੁਰੂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਚਾਨਣ ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਸਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਰੱਬੀ ਜੋਤ ਸੀ — ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਅਗਲੇ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ

10ਲਗਭਗ 240 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਹਧਾਰੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ (1469–1708)
1469–1539ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਬਾਨੀ
5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਗੁਰੂ
1606 ਅਤੇ 1675ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ
1708ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ

ਸਿੱਖ ਸਤਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ “ਜੀ” ਜਾਂ “ਸਾਹਿਬ” ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿਖਾਉਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।

1

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ

1469–1539

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ, ਮਹਾਨ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ

ਸਾਖੀ ਪੜ੍ਹੋ →
2

ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ

1539–1552

ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ, ਤੰਦਰੁਸਤ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਲੰਗਰ

ਸਾਖੀ ਪੜ੍ਹੋ →
3

ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ

1552–1574

ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਲਈ ਲੰਗਰ

ਸਾਖੀ ਪੜ੍ਹੋ →
4

ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ

1574–1581

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਉਣਾ

ਸਾਖੀ ਪੜ੍ਹੋ →
5

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ

1581–1606

ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ

ਸਾਖੀ ਪੜ੍ਹੋ →
6

ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ

1606–1644

ਸੰਤ-ਸਿਪਾਹੀ: ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ

ਸਾਖੀ ਪੜ੍ਹੋ →
7

ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਜੀ

1644–1661

ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਇਲਾਜ

ਸਾਖੀ ਪੜ੍ਹੋ →
8

ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ

1661–1664

ਬਾਲ ਗੁਰੂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ

ਸਾਖੀ ਪੜ੍ਹੋ →
9

ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ

1664–1675

ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਰਾਖੇ

ਸਾਖੀ ਪੜ੍ਹੋ →
10

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ

1675–1708

ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੀ ਸਾਜਨਾ; ਆਖ਼ਰੀ ਦੇਹਧਾਰੀ ਗੁਰੂ

ਸਾਖੀ ਪੜ੍ਹੋ →

❓ ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ

ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਸਨ?

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ (1469–1539), ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ।

ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦੇਹਧਾਰੀ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਸਨ?

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ। 1708 ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਗੁਰੂ ਥਾਪਿਆ।

ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹਨ?

ਦਸ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਹਨ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ।

ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ 11ਵੇਂ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਹਨ?

ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ, ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਗੁਰੂ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 1708 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ।

ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਸਨ?

ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ 1661 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੇਂ ਗੁਰੂ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚੇਚਕ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਸਮੇਂ ਬਿਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਹੜੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ?

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ 1606 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਸਨ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ 1675 ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤਾ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਕੀ ਹਨ?

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਸਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨਾਲ ਕਈ ਸਾਲ ਉਦਾਸੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਿਰਤ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ਕੇ ਛਕਣਾ ਸਿਖਾਇਆ।

ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਿਹੜੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਾਜਿਆ?

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 1699 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਾਜਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਬਖ਼ਸ਼ੇ।

✅ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਜਾਂਚ

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪੰਨੇ ਬਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ?

1. ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਸਨ?

2. ਕਿਹੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਬਣਾਇਆ?

🧭 ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ