ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਸਨ। ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਪਹਿਲੇ ਇਨਸਾਨ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀਰ ਬਹੁਤ ਖ਼ਾਸ ਹੈ।

ਇਹ ਘਟਨਾ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿਖੇ ਵਾਪਰੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਤਿੱਬਤ, ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਬਗ਼ਦਾਦ ਅਤੇ ਮੱਕੇ ਵਰਗੀਆਂ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਗਏ। ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ, ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ, ਰਬਾਬ (ਤਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸਾਜ਼) ਵਜਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬਾਣੀ ਗਾਉਂਦੇ।

ਸ਼ਹੀਦ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚ ਅਤੇ ਹੱਕ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਵੇ। ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਪਹਿਨੀਆਂ — ਮੀਰੀ (ਦੁਨਿਆਵੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਅਤੇ ਪੀਰੀ (ਰੂਹਾਨੀ ਸ਼ਕਤੀ) — ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ।

ਪੰਜ ਬਹਾਦਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਸ ਭੇਟ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪ ਵੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।

ਸਿੱਖ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ (ਸਾਰਾ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ) ਵਜੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਦੇ ਸਨ। 1762 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਿੱਖ ਫਿਰ ਤਕੜੇ ਹੋ ਗਏ।