ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ — 3 ਨਵੰਬਰ 2026

ਹਰ ਸਵੇਰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ (ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ), ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹੁਕਮਨਾਮਾ — ਦਿਨ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਹੁਕਮ — ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਹਾ, ਅਰਥਾਂ ਸਹਿਤ।

ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ

ਹਰ ਸਵੇਰਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਨਵਾਂ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਹੁਕਮਦਿਨ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਂ ਸੇਧ
ਰਹਾਉ“ਠਹਿਰਾਉ” ਵਾਲੀ ਤੁਕ: ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ
3 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ

ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ — 3 ਨਵੰਬਰ 2026

3 ਨਵੰਬਰ 2026

ਅੰਗ 877 · ਰਾਗੁ ਰਾਮਕਲੀ · Guru Nanak Dev Ji

ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥

raamakalee mahalaa pehilaa ||

ਸੁਰਤਿ ਸਬਦੁ ਸਾਖੀ ਮੇਰੀ ਸਿੰਙੀ ਬਾਜੈ ਲੋਕੁ ਸੁਣੇ ॥

surat sabadh saakhee meree si(n)n(g)ee baajai lok sune ||

(ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਰੇ) ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ (ਭਾਵ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਸਦਾਅ ਸੁਣਦਾ ਹੈ) ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਸੁਰਤਿ ਜੋੜਨੀ ਮੇਰੀ ਸਦਾਅ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਾਖਿਆਤ ਵੇਖਣਾ (ਉਸ ਦੇ ਦਰ ਤੇ) ਮੇਰੀ ਸਿੰਙੀ ਵੱਜ ਰਹੀ ਹੈ ।

ਪਤੁ ਝੋਲੀ ਮੰਗਣ ਕੈ ਤਾਈ ਭੀਖਿਆ ਨਾਮੁ ਪੜੇ ॥੧॥

pat jholee ma(n)gan kai taiee bheekhiaa naam paRe ||1||

(ਉਸ ਦਰ ਤੋਂ ਭਿੱਛਿਆ) ਮੰਗਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯੋਗ ਪਾਤ੍ਰ ਬਣਾਣਾ ਮੈਂ (ਮੋਢੇ ਉਤੇ) ਝੋਲੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਨਾਮ-ਭਿੱਛਿਆ ਮਿਲ ਜਾਏ ।੧।

ਬਾਬਾ ਗੋਰਖੁ ਜਾਗੈ ॥

baabaa gorakh jaagai ||

ਹੇ ਜੋਗੀ! (ਮੈਂ ਭੀ ਗੋਰਖ ਦਾ ਚੇਲਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ) ਗੋਰਖ (ਸਦਾ ਜੀਊਂਦਾ) ਜਾਗਦਾ ਹੈ ।

ਗੋਰਖੁ ਸੋ ਜਿਨਿ ਗੋਇ ਉਠਾਲੀ ਕਰਤੇ ਬਾਰ ਨ ਲਾਗੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥

gorakh so jin goi uThaalee karate baar na laagai ||1|| rahaau ||

(ਮੇਰਾ) ਗੋਰਖ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਚਿਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ।੧।ਰਹਾਉ।

ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਾਣ ਪਵਣਿ ਬੰਧਿ ਰਾਖੇ ਚੰਦੁ ਸੂਰਜੁ ਮੁਖਿ ਦੀਏ ॥

paanee praan pavan ba(n)dh raakhe cha(n)dh sooraj mukh dhe'ee ||

(ਜਿਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ) ਪਾਣੀ ਪਉਣ (ਆਦਿਕ ਤੱਤਾਂ) ਵਿਚ (ਜੀਵਾਂ ਦੇ) ਪ੍ਰਾਣ ਟਿਕਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮੁਖੀ ਦੀਵੇ ਬਣਾਏ ਹਨ,

ਮਰਣ ਜੀਵਣ ਕਉ ਧਰਤੀ ਦੀਨੀ ਏਤੇ ਗੁਣ ਵਿਸਰੇ ॥੨॥

maran jeevan kau dharatee dheenee ete gun visare ||2||

ਵੱਸਣ ਵਾਸਤੇ (ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ) ਧਰਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ (ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ) ਇਤਨੇ ਉਪਕਾਰ ਵਿਸਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ।੨।

ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਅਰੁ ਜੋਗੀ ਜੰਗਮ ਪੀਰ ਪੁਰਸ ਬਹੁਤੇਰੇ ॥

sidh saadhik ar jogee ja(n)gam peer puras bahutere ||

ਜਗਤ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਜੰਗਮ ਜੋਗੀ ਪੀਰ ਜੋਗ-ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚ ਪੁੱਗੇ ਹੋਏ ਜੋਗੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੇਖਣ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ,

ਜੇ ਤਿਨ ਮਿਲਾ ਤ ਕੀਰਤਿ ਆਖਾ ਤਾ ਮਨੁ ਸੇਵ ਕਰੇ ॥੩॥

je tin milaa ta keerat aakhaa taa man sev kare ||3||

ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ ਤਾਂ (ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ) ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤਿ-ਸਾਲਾਹ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ (ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ-ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਇਹੀ ਹੈ) ਮੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਹੀ ਕਰੇਗਾ ।੩।

ਕਾਗਦੁ ਲੂਣੁ ਰਹੈ ਘ੍ਰਿਤ ਸੰਗੇ ਪਾਣੀ ਕਮਲੁ ਰਹੈ ॥

kaagadh loon rahai ghirat sa(n)ge paanee kamal rahai ||

ਜਿਵੇਂ ਲੂਣ ਘਿਉ ਵਿਚ ਪਿਆ ਗਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਘਿਉ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੌਲ ਫੁੱਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਰਿਹਾਂ ਕੁਮਲਾਂਦਾ ਨਹੀਂ,

ਐਸੇ ਭਗਤ ਮਿਲਹਿ ਜਨ ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਜਮੁ ਕਿਆ ਕਰੈ ॥੪॥੪॥

aaise bhagat mileh jan naanak tin jam kiaa karai ||4||4||

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦਾਸ ਨਾਨਕ! ਭਗਤ ਜਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਮ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਵਿਗਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ।੪।੪।

🙏 ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਢਕਦੇ ਹਨ।

❓ ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ

ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਹੁਕਮਨਾਮਾ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਕ ਜਾਂ ਮੁੱਖਵਾਕ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਿਨ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਂ ਸੇਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ

ਇਸ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ (ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ), ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਲਿਪੀਅੰਤਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਰਥਾਂ ਸਹਿਤ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਸਵੇਰ ਨਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਕਦੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਇਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੜਕੇ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਅੰਗ ਦੇ ਸਿਖਰ ’ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਸ਼ਬਦ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਪਿਛਲੇ ਅੰਗ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਠ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਹਾਉ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?

ਰਹਾਉ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਠਹਿਰੋ”। ਰਹਾਉ ਵਾਲੀ ਤੁਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸੁਨੇਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਮੈਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਹਾਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਸਵੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਢੱਕ ਕੇ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਪੜ੍ਹਦੇ ਜਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਹਾਂ। “ਪਿਛਲਾ ਦਿਨ” ਬਟਨ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਿੱਛੇ ਜਾਓ।

ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥਾਂ ਸਹਿਤ ਕਿੱਥੇ ਪੜ੍ਹਾਂ?

ਇਸੇ ਪੰਨੇ ’ਤੇ। “ਅਰਥ” ਹੇਠਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥਾਂ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ। ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਰਥ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

🧭 ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ