ਭਈ ਪਰਾਪਤਿ ਮਾਨੁਖ ਦੇਹੁਰੀਆ — ਇਹ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਤੁਹਾਡਾ ਮੌਕਾ ਹੈ

ਰਾਗ ਆਸਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਦਾਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸਾਡਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਰਹਿਰਾਸ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅੰਗ 378ਰਾਗੁ ਆਸਾGuru Arjan Dev Ji

🙏 ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਢਕਦੇ ਹਨ।

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫ ਦੁਪਦੇ ॥

aasaa mahalaa panjavaa dhupadhe ||

Aasaa, Fifth Mehla, Dho-Padhay:

ਭਈ ਪਰਾਪਤਿ ਮਾਨੁਖ ਦੇਹੁਰੀਆ ॥

bhiee paraapat maanukh dhehureeaa ||

ਹੇ ਭਾਈ! ਤੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਹੈ,

ਗੋਬਿੰਦ ਮਿਲਣ ਕੀ ਇਹ ਤੇਰੀ ਬਰੀਆ ॥

gobi(n)dh milan kee ieh teree bareeaa ||

ਇਹੀ ਹੈ ਸਮਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ।

ਅਵਰਿ ਕਾਜ ਤੇਰੈ ਕਿਤੈ ਨ ਕਾਮ ॥

avar kaaj terai kitai na kaam ||

ਤੇਰੇ ਹੋਰ ਹੋਰ ਕੰਮ (ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ) ਤੇਰੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ ।

ਮਿਲੁ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਭਜੁ ਕੇਵਲ ਨਾਮ ॥੧॥

mil saadhasa(n)gat bhaj keval naam ||1||

(ਇਸ ਵਾਸਤੇ) ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ (ਭੀ) ਬੈਠਿਆ ਕਰ (ਤੇ ਉਥੇ) ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰਿਆ ਕਰ ।੧।

ਸਰੰਜਾਮਿ ਲਾਗੁ ਭਵਜਲ ਤਰਨ ਕੈ ॥

sara(n)jaam laag bhavajal taran kai ||

(ਹੇ ਭਾਈ!) ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ (ਸਹੀ-ਸਲਾਮਤਿ ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਲੈ ਕੇ) ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿਚ (ਭੀ) ਲੱਗ ।

ਜਨਮੁ ਬ੍ਰਿਥਾ ਜਾਤ ਰੰਗਿ ਮਾਇਆ ਕੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥

janam birathaa jaat ra(n)g maiaa kai ||1|| rahaau ||

ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ (ਫਸ ਕੇ) ਤੇਰਾ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।੧।ਰਹਾਉ।

ਜਪੁ ਤਪੁ ਸੰਜਮੁ ਧਰਮੁ ਨ ਕਮਾਇਆ ॥

jap tap sa(n)jam dharam na kamaiaa ||

ਹੇ ਨਾਨਕ! ਆਖ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਮੈਂ ਕੋਈ ਜਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਸੰਜਮ ਨਹੀਂ ਸਾਧਿਆ; ਮੈਂ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਧਰਮ ਭੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ

ਸੇਵਾ ਸਾਧ ਨ ਜਾਨਿਆ ਹਰਿ ਰਾਇਆ ॥

sevaa saadh na jaaniaa har raiaa ||

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਸੰਤ ਜਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਚ ਭੀ ਨਾਹ ਸਿੱਖੀ ।

ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਮ ਨੀਚ ਕਰੰਮਾ ॥

kahu naanak ham neech kara(n)maa ||

ਮੈਂ ਬੜਾ ਮੰਦ-ਕਰਮੀ ਹਾਂ

ਸਰਣਿ ਪਰੇ ਕੀ ਰਾਖਹੁ ਸਰਮਾ ॥੨॥੨੯॥

saran pare kee raakhahu saramaa ||2||29||

(ਪਰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਰਨ ਆ ਪਿਆ ਹਾਂ) ਸਰਨ ਪਏ ਦੀ ਮੇਰੀ ਲਾਜ ਰੱਖੀਂ ।੨।੨੯।

💡 ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕੀ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ

ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਕਰਾ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸਾਡੀ ਵਾਰੀ ਹੈ, ਸਾਡਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੰਮ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਰੁਝਾਈ ਰੱਖਣ, ਸਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣਗੇ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਨੂੰ ਸਾਧ ਸੰਗਤ, ਯਾਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਤੁਕ (ਰਹਾਉ) ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪ੍ਰੇਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰੀਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਨ ਮਾਇਆ, ਯਾਨੀ ਦੁਨਿਆਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚ, ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅੰਤਲੇ ਬੰਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਆਖਦੇ ਹਨ: ਮੈਂ ਨਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਸੰਜਮ ਰੱਖਿਆ, ਨਾ ਨੇਕ ਜੀਵਨ ਜੀਵਿਆ; ਮੈਂ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਦੀ ਜਿਹੀ ਬੇਨਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਲਾਜ ਰੱਖ ਲੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰੀਏ, ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕੋਲ ਆਈਏ।

🌇 ਸਿੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਜਾਂ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਨਿਤਨੇਮ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਬਾਣੀ, ਰਹਿਰਾਸ ਸਾਹਿਬ, ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਅੰਗ 378 ’ਤੇ, ਰਾਗ ਆਸਾ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ, ਕਿ ਇਸ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਰ ਦਿਨ ਕੀਮਤੀ ਹੈ, ਹਰ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ’ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।

← ਅਰਥਾਂ ਸਹਿਤ ਸ਼ਬਦ